243 kez görüntülendi.

İstanbul’da Bir Tütüncünün Hikayesi: Serduhani Mehmet Halis Efendi

Hikayemiz 1877’de Osmanlı-Rus Harbi sebebiyle iki kardeşin Erzincan’dan  İstanbul’a gelmesiyle başlıyor. O dönemde tütün tüketimi, tütünlerin köylerden getirilip harmanlanması, kıyılması ve sokaklarda satışa sunulması şeklinde gerçekleşiyordu. Bu iki kardeş, Mehmet ve Yusuf Efendi de sokaklarda bu usulde tütün satmaya başlıyorlar. Ellerinde terazi İstanbul’u sokak sokak dolaşan bu iki kardeş dönemin şartlarında geçimlerini zar zor idare […]

16. Yüzyıl Osmanlı’sında Dinî Hayat: Bir Tutsağın Hatıraları

İspanyol bir hür iken Akdeniz kıyılarında Osmanlı donanmasına teslim olmasıyla başlayan Tutsak Pedro’nun hikâyesi[2], Sinan Paşa’nın ölümüyle birlikte kendisine verilen azatlık sözü yerine getirilmeyince kaçarak ülkesine geri dönmesiyle son bulsa da geriye unutulmayacak anekdotlar bırakmıştı. 16. yüzyıl Osmanlı’sında sosyal hayattan siyasi ortama, kültürel yaşantıdan askerî harekatlara ışık tutacak kadar çok geniş yelpazeli bir anlatıya sahip […]

Telif, Neşir, İstinsah: İslam Dünyasında Kitabın Tarihi

İslam öncesi dönemde yazıya dökülmüş hâli kayalara işlenmiş birkaç kitâbeden ve binalar üzerine düşülmüş birkaç kayıttan ibaret olan Arapça edebiyatın şiir ve hikayeleri genellikle şifahen nakledilmekteydi. İslam’ın gelişi ve Kur’an vahyinin oluşturduğu gelenek ile birlikte bu şifahi edebiyat yazıya aktarılmış ve bu şekilde muazzam bir ilerleme kaydetmiştir. Esasında İslam’ın Arapça edebiyata yaptığı etki, onun yazıya […]

Bitmeyen Şehir: Mardin

Mezopotamya Ovası’nın kucaklayıcı şefkati ve sarp dağların korucu kudreti arasında yıllara meydan okuyan tarihi yapıları, hayranlık uyandıran kültürü ve sıcacık insanları ile kadim kent Mardin… Şehir hakkında kısa bir bilgi vermek gerekirse; Mardin, Güney Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Yukarı Dicle havzasını el-Cezîre/Mezopotamya ovasına bağlayan, İran, Azerbaycan ve Anadolu’dan gelip Suriye ve el-Cezîre üzerinden Irak’a giden kadîm […]

Stalker ve Tarkovsky

Stalker, Andrey Tarkovsky’nin 1979 yapımlı bilim kurgu filmi. Filmde Stalker denen bir iz sürücü, bir yazar ve bir fizik profesöründen oluşan üç kişinin “Zona” olarak adlandırılan, içine girildiği vakit, kişinin acılarından doğan en içteki dileğinin gerçekleştiğine inanılan bir oda bulunduran yasaklı bölgede, odaya ulaşma çabaları esnasında yaşadıkları serüvenler anlatılır. Stalker; ilk bakışta acıma hissi uyandıran, […]

Dewey Onlu Sınıflama Sistmi (DOS) / Dewey Decimal System (DDS)

Dewey Onlu Sınıflandırma Sistemi, Amherst kolejinde öğrenci olan MelvilDewey (1851-1931) tarafından 1876 yılında kolejin kütüphanesini düzenlemek için geliştirilen kütüphane tasnif sistemidir. Başlangıçta sınırlı bir hizmet alanına hitap eden bu sistem, sonraki süreçte tüm dünyada kullanılan bir tasnif sistemine dönüşür. Gelişen teknoloji, ilerleyen bilim ve değişen şartlara uygun şekilde sistem üzerinde sürekli güncellemeler yapılmış, içerik; kitap […]

Ikiru (Yaşamak)

“Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez.” -Sokrates Bu film, otuz yıl boyunca kendine, çevresine ve dünyaya yabancı bir şekilde yaşayan bir bürokratın hayat hikâyesinden ibarettir. Ancak hayat; beslenme, solunum ve boşaltımdan ibaret değildir. Türkçeye Yaşamak olarak çevrilen Ikiru’nun (1952) yönetmenliğini Rashomon, Shichinin No Samurai, Yojinbo, Dersu Uzalave Ran gibi filmlere de imza atan, Japonya’da sinemanın imparatoru […]

Osmanlı Ulemasında Kahve Meselesi: İtidal Sanatı ve Katip Çelebi Örneği

Kahve, anavatanı Yemen’den çıktığından bu yana İslam alimleri nezdinde oldukça tartışmaya yol açmıştır. Bu tartışma ortamından Osmanlı uleması da geri durmamış ve kahve kullanımının keyfiyeti ile alakalı fetvalar verilmiştir. Dönemin meşhur alimlerinden Şeyhülislam Ebussuud Efendi, Bostanzâde Mehmet Efendi ve Katip Çelebi’nin görüşleri ise bilhassa izledikleri yollar bakımından incelenmiştir. Bu bağlamda bahsi geçen üç alimin görüşleri, […]

“Oğlum, burası Müslüman evi ayakkabını çıkar!”

2006 yılında TRT’de yayınlanan Portreler Galerisi isimli programın bir bölümü,[1] belgesele konu olan şahsı birbirine taban tabana muhalif sayılabilecek sıfatlarla tanımlayarak seyircide büyük bir şaşkınlık meydana getiriyordu: “Hem komünist propaganda ve faaliyette bulunmaktan hem de irticai nitelikte konuşma yapmaktan yargılanmış tek aydın. Milli mücadele kahramanı, Marksist, Müslüman…” Bahsedilen kişi genel olarak Türkiye siyaseti içerisinde, özel […]

Keyifli ve Nitelikli Kitap Okuma Kılavuzu

Okumak; kendimizi keşfetmemize yardımcı olan, bizlere bilgi dünyasının kapılarını açan, bizi sorgulamaya yönlendiren, dünyayı anlamamıza yardımcı olan, hayal dünyamızı geliştiren, ömrümüzü bereketlendiren, farkındalığımızı artıran ve tefekkürümüzü geliştiren harika bir uğraştır. Ancak böylesine yaygın ve anlamlı olan okuma uğraşı, okurlar için bazen zor ve içinden çıkılmaz bir hal alabilmektedir. Öyle ki insanlar bazı kitapları okurken kitaba […]

Blade Runner ya da “İnsandan Daha İnsan”

Sinema Grekçe kökenli bir kelime olup “hareket” anlamına gelmektedir. 1895 yılında Auguste ve Louise Lumiere kardeşlerin sinematograf (cinematographe/hareketyazar) adını verdikleri, optik illüzyondan faydalanarak görüntüleri ışıklı bir perdeye düşürüp hareketli resimler elde edilmesini sağlayan cihazın patentini alması sinemanın doğum tarihi olarak kabul edilmiştir. Lumiere kardeşler sinematograf ile Bir Duvarın Yıkılışı, Islanan Bahçıvan, Boğa Güreşçisi, Lyon’daki Lumiere […]