160 kez görüntülendi.

Hasan el-Benna’dan Hasan el-Hudaybi’ye İhvan-ı Müslimin’in Yönetim Anlayışı

İslam düşünce tarihi boyunca ortaya çıkan ekol, düşünce, fırka, tarikat, cemaat gibi dini, siyasi, sosyal oluşumlar göz önüne alındığında çoğu grubun İslam düşüncesindeki tek bir mefhuma yöneldiğini ve müntesiplerini de bu bağlam etrafında bir İslam anlayışına sevkettiklerine tanık oluyoruz. İhvan-ı Müslimin bu noktada diğer cemaatlerden ayrılarak şümullü/kapsamlı bir İslam anlayışını sistemli teşkilat yapısıyla hayata geçirmiştir. […]

ABD’de Din-Devlet İlişkileri | Dr.Öğr.Üyesi Hafize Şule Albayrak

“Anayasal dini özgürlük, en kutsal ve vazgeçilemez olan insan hakkıdır.” -Thomas Jefferson Amerikan toplumu dikkat çekici şekilde dindar bir halktır. Devlet ise anayasada tanımlanmış bir şekilde din-devlet ayrışmasına sahiptir. Bu ayrışma devletin seküler karakterini ortaya koymakla birlikte, bireyin ve toplumun dini özgürlüklerine geniş bir alan açar. ABD’de din-devlet ilişkilerini ele alan bu kitap, öncelikle dünyadaki […]

İslâmî Bir Hareket Olarak İhvân-ı Müslimîn

İslam dünyası 18.y.y. dan itibaren benlik problemi yaşadığı bir döneme girmiştir. Coğrafyanın farklı bölgelerinden bu buhranlı döneme çözüm arayışında bulunan kitle hareketleri ve düşünürler olagelmiştir ama İslam dünyası bu buhranlı sürece bir çözüm üretememiştir. Birinci Dünya Savaşı başlamış ve İslam dünyası bir bütün olma özelliğini kaybederek adeta çok farklı medeniyetlerin birer uzantısıymış gibi birbirinden uzaklaştırılmış […]

Seyyid Ahmed Arvâsi (1932-1988) – Bir Eğitimci, Sosyolog, Pedagog ve Fikir adamı –

Seyyid Ahmed Arvâsî’nin Hayatı ve Eserleri a) Hayatı ve Tahsili 15 Şubat 1932 yılında Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinde doğmuştur. Ailesi aslen Van’ın Bahçesaray kasabasına bağlı Doğanyayla (Arvâsî) köyündendir. Çevrelerinde bu köyün adına izafeten «Arvâsî’ler» olarak tanınırlar. Peygamber soyundan olan Arvâsî’ler geniş bir aileye sahip olduklarından bütün Türkiye’ye hatta Ortadoğu’ya yayılmışlardır. Şeyh Abdülkadir Geylânî Hazretlerinin ailesinden gelmektedirler[1]. […]

Sekülerleşme Teorisi ve Kırılma

İtirazlar uzun zaman önce yapılmış ve farklı dönemlerde tamı tamına bir teori olmaklığıyla (ya da tam tersi) ayırabileceğimiz serencamda revize edilmiş olsa da sekülerleşmenin yeterli, geçerli ve vaki olduğuna dair pek çok görüş bulunmaktadır. (Lechner, 1991) Uzun yıllar boyunca bizim ortaya koyduğumuz şekliyle sorun ele alınmamış, konu karşı cihetten incelenmişti. İşte tam burada yaşanan dönüşümü […]

Feminizm ve İslam Dünyasına Yansımaları

Feminizm; kadınların birer insan olarak bütün haklarını talep etmesi yahut erkeklere kamusal alanın sorumluluğunu verip kadınları evde çalışmaya iten ve aile hayatının bütün yükünü kadının sırtına yükleyen toplumsal iş bölümünün sorgulanması adı altında 18. yüzyılda ortaya çıkan fikir akımıdır. Genel çerçevede hareket üç ana eğilim göstermiştir. Radikal feminizm (sorun ataerkillik ve şiddet), Sosyalist feminizm (sorun […]

Bizans’ta Din, Devlet ve Toplum

Din-devlet ilişkilerini anlamak, Bizans’ı anlamak için kilit bir öneme sahiptir. Çünkü milli bir yapıya sahip olmayan Bizans için din, kendi yapısındaki farklılıkları tek çatı altında birleştirme gayesi içerisinde önemli bir konumda yer almaktadır. Ancak Bizans’ın din ile olan ilişkisi yalnızca “birleştirici unsur” kavramıyla açıklanamaz. Bizans tarihini derinden etkileyen Hristiyanlık, birleştirici unsur olmanın ötesinde, aynı zamanda […]

Annales Tarih Yazıcılığına Bir Örnek: Braudel ve Kapitalizmin Kısa Tarihi

Annales Tarih Ekolü, tek katmanlı ve geçmişten geleceğe doğru uzanan tarih anlayışına karşı çok katmanlı ve göreceli zaman anlayışları ile tarih sahnesine yeni bir soluk, kavrayış getirmiştir. Bu ekolün en önemli temsilcileri Burke, Febvre ve Braudel gibi isimlerdir. Bu çalışmada, bu tarih yazıcılığının önemli simalarından Braudel’in Kapitalizmin Kısa Tarihi[1]  adlı eseri, Annales Tarih Ekolü bağlamında […]

Amerika’da Köleleştirilmiş Müslümanların Tarihi

Son zamanların önemli çalışmalarından olan Amerika’ya köle olarak getirilen Afrikalı Müslümanlarla ilgili bir kitap yayımlandı. Bu eser Hakan Demirhan ve Necmi Küçük’ün tercümesi ile Temmuz Kitap aracılığıyla yayımlandı. Eser Afro-Amerika halklar konusunda Türkçeye kazandırılan önemli çalışmalardan birisi olmayı hak ediyor. Çünkü içerisinde bulunan Ömer bin Said adında bir şahsiyetin Arapça olarak yazdığı eserin tercümesi var. […]

Moda Endüstrisi ve Fast Fashion Kültürü

Moda, eşyalara atfedilen bir artı değer ve bir semboldür. Endüstri devriminin gerçekleşmesi modanın da hızla sanayileşmesini getirmiş ve 21. yüzyıla çıkan basamaklarda küreselleşen endüstriye entegre olmuştur. Kitlesel üretimin ve sosyal ağların artışı ile beraber moda, her insanın kendisinden uzak kalamadığı bir değer ve imaj yaratıcısı olarak hayatın merkezinde yerini almıştır. Önceleri belirgin bir sosyal imtiyaz […]

Shaping Jerusalem: Spatial Planning, Politics and the Conflicts

Shaping Jerusalem: Spatial Planning, Politics and the ConflictsFrancesco ChiodelliLondon/New York: Routledge, 2017, 115 p.   The controversies over Jerusalem becoming the capital of Israel have recently occupied a significant part of the Middle East’s political debates. This affair has been one of the subjects that interested the politicians, the community and the media in Turkey […]

Dindarlık Kriterleri ve Dindarlığın Bağımsız Değişkenleri Üzerine

Öz: Dindarlık her ne kadar yaşanması ve hissedilmesi yönüyle bireye ait, bireysel bir olgu olsa da kendisini göstermesi açısından topluma ait, toplumsal bir olgudur. Ne var ki, dindarlık toplumdan topluma ve hatta bireyden bireye değişiklik gösterebilen bir olgu olduğundan, hakkında kesin, belirleyici, sınırlandırıcı bir çalışma ve hatta tanım yapılması bile oldukça zor olmuştur. İşte bu […]

Gerçekten Bireyselleştik mi?

Zaman her daim olduğu gibi arkasından bakanlara aldırmadan geçip gitti. Bekleyenler konumunu koruyamadığı gibi noktalar sürekli süreksizliğe doğru hareket etti. Başlangıç ve son olmadan yaptığını başaramayacak olan zaman üzerinde oynadıklarıyla değil etkisiyle meşhur oldu. Peşi sıralıklar ve deneyimi olmasa sanılara katılabilecek yargı tevekkeli olmayı çoktandır reddetti. Sonradan gelen öncekiyle yan yana konduğundan değişim tartışmasız kabul […]

Özgürlük Davasına Bir Hizmet: Sosyolojik Düşünmek

Bir disiplin olarak 18. yüzyılda ortaya çıkmasına rağmen incelediği toplumsal yapı ve bireyler arası ilişkiyi temele alması bakımından köklü bir bilim olan Sosyoloji hakkında pek çok eser yazılmıştır. Bu eserlerin büyük bölümü toplumu ve bireyi incelemesine karşın toplumun ve bireyin anlayamayacağı ve kavranması güç bir dille yazılmıştır. Bu anlamda Zygmunt Bauman’ın kaleme aldığı Sosyolojik Düşünmek, […]

Adalet Dairesi Teorisi

Adalet dairesi teorisi; nüvelerine Sümerlerde rastladığımız ve tarih içerisinde Hint-İran gibi kadim doğu medeniyetlerinin bilgi birikiminden damıtılarak Osmanlı’ya kadar gelen, din-devlet-toplum ilişkilerini siyaset felsefesi ve yönetim anlayışı bağlamında, adalet ekseninde ele alan düşünsel bir faaliyettir. Adalet Nedir? Adalet dairesi teorisine girmeden önce doğu medeniyetlerinde ve özellikle de Osmanlı’da devlet yönetim anlayışının üzerine bina edildiği, adalet […]

Vilfredo Pareto’da İnsan Davranışları ve Seçkinlerin Dolaşımı Teorisi

Önemli bir sistemci olarak görülmekle birlikte sosyoloji ile uğraşan bilim ve düşünce insanları tarafından tanınan, düşünceleri bugün tam olarak değerlendirilmiş olmayan İtalyan asıllı Vilfredo Pareto 15 Temmuz 1848 yılında Paris’te doğmuştur. Babasının cumhuriyetçi bir siyasetçi olması nedeniyle on yıl Fransa’da kalmışlar ardından 1858 yılında af yasası ile ülkelerine dönmüşlerdir. 1869 yılında teknik alanda doktorasını tamamlayan […]

Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu, Max Weber

Max Weber, 1864 yılında Almanya’nın –o zamanki adıyla Prusya– Erfurt kentinde dünyaya geldi. Keten sanayisinde zenginleşen bir aileden gelen hukukçu babası, Prusya Temsilciler Meclisi ve Reichstag (Parlamento) üyeliği yapmış sağ-liberal bir siyasetçiydi. Annesi ise yüksek kültürlü dindar bir Kalvenci idi. Evlerine misafir olarak gidip gelen siyasetçiler, devlet adamları vs. sayesinde Weber, oldukça entelektüel bir çevrede […]

Müslüman Bir Toplum Örneği Olarak 17-18. yy Osmanlı Sosyal Hayatında Kadın

Osmanlı Hukuk Çalışmalarında Kadın “Osmanlı’da kadın” başlıklı çalışmalar 1970’li yıllarda Jennings, Haim Berger, Abraham Marcus, Afif Marsot, Suraiya Faroqhi gibi isimlerle başlayıp gelişimini sağlamıştır.[1]Osmanlı’da kadın çalışmaları yapılırken kullanılan temel kaynaklar kadı kayıtlarıdır. Kadı kayıtları, bu hususta bizlere kadının ne amaçla mahkemeye başvurduğunu, hukuktan yararlanıp yararlanmadığını, hukukun lehine işleyip işlemediğini verirken başvurdukları problemler; dolaylı olarak günlük […]

Sosyolojik Yöntemin Kuralları, Emile Durkheim

1)   Emile Durkheim’ın Hayatı ve Eserleri Durkheim, XIX. ve XX. yüzyıl Fransız sosyologlarındandır. Modern sosyolojinin kurucularından sayılmaktadır. Pozitivizm ekolünden yetişen Durkheim, sosyolojinin “kesin bir bilim” olarak inşa edilmesi için çalışmıştır. Sosyoloji, her ne kadar kendisinden çok önce Auguste Comte, Spencer ve Mills tarafından kavram olarak kullanılmış olsa da Durkheim’ın söz konusu bilimsel çabanın yöntem bilimsel […]