243 kez görüntülendi.

İstanbul’da Bir Tütüncünün Hikayesi: Serduhani Mehmet Halis Efendi

Hikayemiz 1877’de Osmanlı-Rus Harbi sebebiyle iki kardeşin Erzincan’dan  İstanbul’a gelmesiyle başlıyor. O dönemde tütün tüketimi, tütünlerin köylerden getirilip harmanlanması, kıyılması ve sokaklarda satışa sunulması şeklinde gerçekleşiyordu. Bu iki kardeş, Mehmet ve Yusuf Efendi de sokaklarda bu usulde tütün satmaya başlıyorlar. Ellerinde terazi İstanbul’u sokak sokak dolaşan bu iki kardeş dönemin şartlarında geçimlerini zar zor idare […]

16. Yüzyıl Osmanlı’sında Dinî Hayat: Bir Tutsağın Hatıraları

İspanyol bir hür iken Akdeniz kıyılarında Osmanlı donanmasına teslim olmasıyla başlayan Tutsak Pedro’nun hikâyesi[2], Sinan Paşa’nın ölümüyle birlikte kendisine verilen azatlık sözü yerine getirilmeyince kaçarak ülkesine geri dönmesiyle son bulsa da geriye unutulmayacak anekdotlar bırakmıştı. 16. yüzyıl Osmanlı’sında sosyal hayattan siyasi ortama, kültürel yaşantıdan askerî harekatlara ışık tutacak kadar çok geniş yelpazeli bir anlatıya sahip […]

Telif, Neşir, İstinsah: İslam Dünyasında Kitabın Tarihi

İslam öncesi dönemde yazıya dökülmüş hâli kayalara işlenmiş birkaç kitâbeden ve binalar üzerine düşülmüş birkaç kayıttan ibaret olan Arapça edebiyatın şiir ve hikayeleri genellikle şifahen nakledilmekteydi. İslam’ın gelişi ve Kur’an vahyinin oluşturduğu gelenek ile birlikte bu şifahi edebiyat yazıya aktarılmış ve bu şekilde muazzam bir ilerleme kaydetmiştir. Esasında İslam’ın Arapça edebiyata yaptığı etki, onun yazıya […]

Bitmeyen Şehir: Mardin

Mezopotamya Ovası’nın kucaklayıcı şefkati ve sarp dağların korucu kudreti arasında yıllara meydan okuyan tarihi yapıları, hayranlık uyandıran kültürü ve sıcacık insanları ile kadim kent Mardin… Şehir hakkında kısa bir bilgi vermek gerekirse; Mardin, Güney Doğu Anadolu Bölgesi’nde, Yukarı Dicle havzasını el-Cezîre/Mezopotamya ovasına bağlayan, İran, Azerbaycan ve Anadolu’dan gelip Suriye ve el-Cezîre üzerinden Irak’a giden kadîm […]

Stalker ve Tarkovsky

Stalker, Andrey Tarkovsky’nin 1979 yapımlı bilim kurgu filmi. Filmde Stalker denen bir iz sürücü, bir yazar ve bir fizik profesöründen oluşan üç kişinin “Zona” olarak adlandırılan, içine girildiği vakit, kişinin acılarından doğan en içteki dileğinin gerçekleştiğine inanılan bir oda bulunduran yasaklı bölgede, odaya ulaşma çabaları esnasında yaşadıkları serüvenler anlatılır. Stalker; ilk bakışta acıma hissi uyandıran, […]

Afrika’nın Renkli Ülkesi: FAS

Bir ülke düşünün ki her bir şehrinde tarihin tozlu sayfalarına ziyaret mümkün olsun. İşte bu ülke Berberilerin anavatanı Fas. Gelin bu büyülü ülkeyi beraber keşfetmeye çalışalım. Türkiye’den uçakla 5 saat uzaklıkta olan bu ülke bir Kuzey Afrika ülkesidir. Ayrıca Afrika ile Avrupa’yı birbirine bağlayan Cebelitarık Boğazı da ülkenin hemen kuzeyinde yer alır. Doğusunda Cezayir, güneyinde […]

Üsküdar Sırtlarında Bir Sinan İncisi: Vâlide-i Atîk Külliyesi

Rivayete göre Nûrbânu Vâlide Sultan, âhir ömründe sadaka-i câriye yerine geçmesi için bir külliye vakfetmek istemektedir. Ancak bu külliyeyi nereye inşa ettireceği hususunda karasızdır. Bu kararsızlığı yaşadığı günlerden birinin akşamında rüyasında veli bir zât ona, Beşiktaş’tan yaşmağını bırakmasını ve yaşmağın konduğu yere külliyeyi inşa ettirmesini tavsiye eder. Bu tavsiyeye uyan Nûrbânu Sultan günümüze kalan harika […]

Yazı ve Yazmaya Dair

Bir konuşma ya da yazma, içeriksel niteliği, yazarı ve muhatapları açısından farklı değerlendirme ve adlandırmalara sahip olmaktadır. Akademik çevrelerce kabul görmüş temelde beş çeşit konuşma/yazma türünden bahsedilmektedir. Yazımız bu adlandırmalar altında sadece akademik olan ve akademik olmayan türlerle alakalı kısa bir değerlendirme mahiyetindedir. Bunlar (belli bir hiyerarşiye göre) şu şekilde sıralanabilir: (1) Tartışma, Münakaşa (Polemic) […]

Via Dolorosa (Gül Yolu/Elemli Yol)

Hazreti İsa’nın insanlara eşitlikçi bir din anlayışı sunuşu Yahudi cemaatinin, özellikle zengin ve bürokrat sınıfın, hoşuna gitmemişti. Çünkü bu öğretiler Yahudi bürokrat sınıfın halk üzerinde kurmuş olduğu üstünlüğe zarar vermekteydi. Hazreti İsa’nın öğretilerine kulak verip onun müritleri arasına katılanlar günden güne artarken Yahudiler bu duruma engel olmak için Hazreti İsa’yı ortadan kaldırma tasarılarına başlamışlardı. Dini […]

İki Düşman Ülke, Bir Ortak Ajan: Ashraf Marwan’ın Bilinmeyen Hikayesi

İsrail’in kurulmasından önce ve kurulduktan sonra kendisine en büyük tehditlerden biri olarak gördüğü Mısır, Camp David anlaşması ile beraber Arap Devletleri arasında İsrail’i ilk tanıyan devlet unvanını elde etmiştir. Mısır’ın İsrail’i tanımasına iten bu süreçte bir isim var ki, yaptıklarıyla bu iki ülke arasındaki ilişkilerin sil baştan değişmesine yol açmıştır. Hem Mısır’ın hem de İsrail’in […]

İslam Düşüncesinde “Aşk” (Aşk Olsun)

Günlük hayatta bazen karşımızdaki kişiyle konuşurken sitem için “ aşk olsun” cümlesini kullanırız farkında olmadan. Peki dilimizin alıştığı bu kelime, “Aşk” nedir de biz sitem için “ aşk olsun” deriz. Aşkı elem, ızdırap olarak tanımlayan ilk kişi Hallac b. Mansur’dur tasavvuf tarihinde. Ona göre aşk, “sıfat değişiminden” ibarettir. Yani aşk beşeri sıfatlardan soyunup Tanrısal niteliklere […]

Feminizm ve İslam Dünyasına Yansımaları

Feminizm; kadınların birer insan olarak bütün haklarını talep etmesi yahut erkeklere kamusal alanın sorumluluğunu verip kadınları evde çalışmaya iten ve aile hayatının bütün yükünü kadının sırtına yükleyen toplumsal iş bölümünün sorgulanması adı altında 18. yüzyılda ortaya çıkan fikir akımıdır. Genel çerçevede hareket üç ana eğilim göstermiştir. Radikal feminizm (sorun ataerkillik ve şiddet), Sosyalist feminizm (sorun […]

The Seventh Seal (Yedinci Mühür)

“Ve Kuzu yedinci mührü açınca göğü bir sessizlik bürüdü. Bu yarım saat kadar sürdü. Ve yedi melek ellerindeki yedi borazanı çalmaya hazırlandılar.”(İncil: Vahiy, 8) İncil’in Vahiy bölümünde yedi mühür, yedi borazan ve yedi kâseden; zamanın sonunda Tanrı’dan gelen ve birbirini takip eden üç yargı dizisinden bahsedilir. Bu üç eşya birbiriyle bağlantılıdır ve birbirlerini tanıtmada, biri […]

Dewey Onlu Sınıflama Sistmi (DOS) / Dewey Decimal System (DDS)

Dewey Onlu Sınıflandırma Sistemi, Amherst kolejinde öğrenci olan MelvilDewey (1851-1931) tarafından 1876 yılında kolejin kütüphanesini düzenlemek için geliştirilen kütüphane tasnif sistemidir. Başlangıçta sınırlı bir hizmet alanına hitap eden bu sistem, sonraki süreçte tüm dünyada kullanılan bir tasnif sistemine dönüşür. Gelişen teknoloji, ilerleyen bilim ve değişen şartlara uygun şekilde sistem üzerinde sürekli güncellemeler yapılmış, içerik; kitap […]

Moda Endüstrisi ve Fast Fashion Kültürü

Moda, eşyalara atfedilen bir artı değer ve bir semboldür. Endüstri devriminin gerçekleşmesi modanın da hızla sanayileşmesini getirmiş ve 21. yüzyıla çıkan basamaklarda küreselleşen endüstriye entegre olmuştur. Kitlesel üretimin ve sosyal ağların artışı ile beraber moda, her insanın kendisinden uzak kalamadığı bir değer ve imaj yaratıcısı olarak hayatın merkezinde yerini almıştır. Önceleri belirgin bir sosyal imtiyaz […]

Antik Bir Dili Canlandırmak: İbranice

Hami-Sami dil ailesinin oluşumuyla ilgili elimizde bulunan (Tirmizi’den) bir rivayete göre Hz. Nuh’un üç oğlu bulunmaktaydı. Ham, Sam ve Yafes. Ham, Habeşlileri, Sam, Arapları, Yafes de Rumları meydana getirmişti. Bu dil ailesinde üç farklı alfabe kullanılmakta olup bunlar; Arap, İbrani ve Etiyopya alfabesi idi. Bu çalışmada XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar günlük hayatta ölü bir […]

Kutsal Geyiğin Ölümü

Özgürce soluk almak mıdır yaşamak yalnız! Ne acıklı bir yazı, ki bu kutsal tapınakta Görmeye gelmiş bir gölge gibi kendisini Yalnızca yas tutup dolaşmak düştü bana? Ve ben nasıl bilinçli, mutlu bir ömür derim Ona, ki her günü bir başka yasla dolmada Ve bizi alıp sessiz sürüklemede burdan, Lethe’nin kıyısında, bir ağıt gibi gamlı, Sayısız […]

Bir Gamanın Altında Binbir Millet

“Gama” denildiğinde insanların aklına gelen şeyler genelde “gamalı haç”, “gama ışını” gibi kavramlardır. Peki, “gama” kelimesi neyi ifade etmektedir? Yunan alfabesinde bir harf olan “gama”nın bir diğer ismi ise svastikadır. Bu mefhumu daha net bir şekilde anlayabilmemiz için “svastika” kelimesi üzerinden gitmemiz daha uygun olacaktır. Sanskritçede “iyi olmak” anlamına gelen svastika, geçmiş birçok millet ve […]

Sekiz Yüz Yıllık Bir Vakıf: Meğaribe Mahallesi

Uzun yıllar önce Afrika kıtasının kuzeybatısında yaşayan Mağribîler, Hac fârizasını yerine getirmek için yola çıktıklarında ilk olarak Mekke ve Medine’ye gitmişler, buradaki ibâdetlerini gerçekleştirdikten sonra İslam’ın kutsal saydığı üçüncü beldeye; Kudüs’e, yani Mescid-i Aksâ’ya yönelmişlerdir. Hem Mirâç hâdisesinin yaşandığı mekânı görmek hem de orada yaşayan ulemâyı ziyaret etmek amacıyla çıkılan bu yolun sonunda bazı Mağribîler […]

Ikiru (Yaşamak)

“Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez.” -Sokrates Bu film, otuz yıl boyunca kendine, çevresine ve dünyaya yabancı bir şekilde yaşayan bir bürokratın hayat hikâyesinden ibarettir. Ancak hayat; beslenme, solunum ve boşaltımdan ibaret değildir. Türkçeye Yaşamak olarak çevrilen Ikiru’nun (1952) yönetmenliğini Rashomon, Shichinin No Samurai, Yojinbo, Dersu Uzalave Ran gibi filmlere de imza atan, Japonya’da sinemanın imparatoru […]