202 kez görüntülendi.

Telif, Neşir, İstinsah: İslam Dünyasında Kitabın Tarihi

İslam öncesi dönemde yazıya dökülmüş hâli kayalara işlenmiş birkaç kitâbeden ve binalar üzerine düşülmüş birkaç kayıttan ibaret olan Arapça edebiyatın şiir ve hikayeleri genellikle şifahen nakledilmekteydi. İslam’ın gelişi ve Kur’an vahyinin oluşturduğu gelenek ile birlikte bu şifahi edebiyat yazıya aktarılmış ve bu şekilde muazzam bir ilerleme kaydetmiştir. Esasında İslam’ın Arapça edebiyata yaptığı etki, onun yazıya […]

Tefsirde İsrâiliyyât’ın Kaynak ve Bilgi Değeri, Ertuğrul Döner

Tarih boyunca Müslümanlar farklı din ve milletlere mensup toplumlarla bir arada yaşamış ve onlarla olumlu ya da olumsuz bir ilişki içinde olmuşlardır. Başta İslam coğrafyasının genişlemesi ve çeşitli kültür ve milletlere mensup insanların İslamiyet’e girmesi gibi sebepler onları kaçınılmaz bir şekilde başka kültürlerle karşılaşmak durumunda bırakmıştır. İşte ilk dönemlerde yaşayan Müslümanların yani sahabenin söz konusu […]

Halil Cibran ve “Kırık Kanatlar”ı

İnsanın doğduğu, büyüdüğü toprakları terketmesi veya terketmek zorunda kalmış olması belki de insanın başına gelebilecek en zor durumdur. Her ne kadar insan bir müddet sonra bu duruma alışıyor olsa da yeni şehirler, farklı simalar, henüz öğrenilememiş diller her an ona gurbette olduğunu anımsatır. Bazıları için bir cehenneme dönüşebilen gurbet hayatı ne var ki bazı insanlar […]

Anlam ve Yorum, Tahsin Görgün

Modernleşme olgusunun kendisinde neşet ettiği Hristiyan Batı’nın söz konusu süreci yaşaması, onun kendi karakteristiklerinden bağımsız olarak anlaşılamaz. Buna mukabil, modernleşme tecrübesini yaşayan diğer medeniyetlerin de geçirmiş oldukları bu süreç aynı şekilde onların da kendi karakteristiklerinden bağımsız bir şekilde tam olarak anlaşılamaz. Modernleşmenin “mucidi” olarak niteleyebileceğimiz Batı medeniyetinin öncü olması hasebiyle diğer modernleşme süreçlerini büyük oranda […]

Zafar Iqbal, Adalet: İslamî ve Batılı Perspektifler

Pakistanlı bir Finans Profesörü olan Zafar Iqbal’in kaleme almış olduğu Adalet, kitabın alt başlığından da anlayabileceğimiz üzere bu kavramı “İslamî ve Batılı Perspektifler” zemininde ele almış ve incelemiştir. Bu incelemeyi yaparken konu başlıklarını yüzeysel bir biçimde bırakmamış; meselenin derinine inmiş, adaletin temelinin ne olduğu konusunda bu iki perspektif için ayrı ayrı delillendirmeler sunmuştur. Kitaba başlandığında […]

Kitap Değerlendirmesi: Dahi ve Dindar: Isaac Newton

Din ve bilim arasında ne tür bir ilişki olduğu, modern dönemin en önemli tartışmalarından biri gibi görünmektedir. Bu tartışmayı bu kadar önemli yapan hususun, tartışılan mevzunun entelektüel boyutuna ilave olarak halk kitlesinin de gündelik yaşantısında ciddi tezahürleri haiz olması olduğu söylenebilir. Nitekim modern toplumlar arasında giderek artan bir ivme ile yayıldığı düşünülen seküler-laik yaşam tipi […]

Annales Tarih Yazıcılığına Bir Örnek: Braudel ve Kapitalizmin Kısa Tarihi

Annales Tarih Ekolü, tek katmanlı ve geçmişten geleceğe doğru uzanan tarih anlayışına karşı çok katmanlı ve göreceli zaman anlayışları ile tarih sahnesine yeni bir soluk, kavrayış getirmiştir. Bu ekolün en önemli temsilcileri Burke, Febvre ve Braudel gibi isimlerdir. Bu çalışmada, bu tarih yazıcılığının önemli simalarından Braudel’in Kapitalizmin Kısa Tarihi[1]  adlı eseri, Annales Tarih Ekolü bağlamında […]

Mücadelenin ve Emeğin Timsali: Paulo Freire’ın Kaleminden “Ezilenlerin Pedagojisi”

Yazarın kalemi hayatının da bir yansımasıdır. Brezilyalı yazar Paulo Freire hayatının dolu dizgin acılarını müthiş bir gayret ile çözümleme üzerine gitmiştir. O, hayatını insanlığa ve  eğitime adamış bir adam olarak karşımıza çıkıyor. Freire, henüz kitabının başında yaptığı ithafla da bunu okuyucuya buram buram hissettirmeyi başarır: “Ezilenlere ve onlarla acı çeken, onların safında mücadele edenlere…” Freire […]

Doğuşundan Günümüze Nesturi Kilisesi

  Bu eseri daha iyi tanıyabilmek adına ilk başta yazar hakkında kısa bir bilgi vermenin gerekli olduğunu düşünmekteyiz: 1990 yılında İzmir’de doğan Talha Fortacı, lisans eğitimini 2016 yılında Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde tamamlamıştır. Yine aynı yıl Necmettin Erbakan Üniversitesi Dinler Tarihi bölümünde yüksek lisans eğitimine başlamıştır. 2017 yılı Aralık ayında “Nesturi Kilisesi (Başlangıçtan Günümüze)” […]

Shaping Jerusalem: Spatial Planning, Politics and the Conflicts

Shaping Jerusalem: Spatial Planning, Politics and the ConflictsFrancesco ChiodelliLondon/New York: Routledge, 2017, 115 p.   The controversies over Jerusalem becoming the capital of Israel have recently occupied a significant part of the Middle East’s political debates. This affair has been one of the subjects that interested the politicians, the community and the media in Turkey […]

Eric Hoffer’in “Kesin İnançlılar” Adlı Kitabına Kısa Bir Değerlendirme

Bu yazıda Eric Hoffer’ın “Kesin İnançlılar” isimli eseri genel hatları ile öznel bir bakış açısıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır.   Hoffer, 25 Temmuz 1902 tarihinde ABD New York’ta dünyaya gelmiştir. Henüz 6 yaşındayken bilinmeyen tıbbi sebeplerden dolayı görme duyusunu kaybetmiş olsa bile 15 yaşına geldiğinde tedavi olmadığı halde kendiliğinden tekrar görmeye başlamıştır. Hiç eğitim almamış olan Hoffer, […]

Özgürlük Davasına Bir Hizmet: Sosyolojik Düşünmek

Bir disiplin olarak 18. yüzyılda ortaya çıkmasına rağmen incelediği toplumsal yapı ve bireyler arası ilişkiyi temele alması bakımından köklü bir bilim olan Sosyoloji hakkında pek çok eser yazılmıştır. Bu eserlerin büyük bölümü toplumu ve bireyi incelemesine karşın toplumun ve bireyin anlayamayacağı ve kavranması güç bir dille yazılmıştır. Bu anlamda Zygmunt Bauman’ın kaleme aldığı Sosyolojik Düşünmek, […]

Fıkıhtan Faşizme

Modernleşme olgusunun Osmanlı’da belirgin hâle gelmesi kabaca 18. yüzyılın sonlarına tekabül etmektedir. Esasında Batı’yı çeşitli açılardan model alan modernleşme çabalarını daha erken tarihlere kadar götürmek mümkün olsa da bu dönemdeki çabalar alan ve kapsam olarak sınırlıdır. Ayrıca bunların klasik ıslahat çabaları içinde konumlandırılmaları da mümkündür. 18. yüzyılın sonlarından itibaren III. Selim ve sonrasında II. Mahmut […]

Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu, Max Weber

Max Weber, 1864 yılında Almanya’nın –o zamanki adıyla Prusya– Erfurt kentinde dünyaya geldi. Keten sanayisinde zenginleşen bir aileden gelen hukukçu babası, Prusya Temsilciler Meclisi ve Reichstag (Parlamento) üyeliği yapmış sağ-liberal bir siyasetçiydi. Annesi ise yüksek kültürlü dindar bir Kalvenci idi. Evlerine misafir olarak gidip gelen siyasetçiler, devlet adamları vs. sayesinde Weber, oldukça entelektüel bir çevrede […]

Sosyolojik Yöntemin Kuralları, Emile Durkheim

1)   Emile Durkheim’ın Hayatı ve Eserleri Durkheim, XIX. ve XX. yüzyıl Fransız sosyologlarındandır. Modern sosyolojinin kurucularından sayılmaktadır. Pozitivizm ekolünden yetişen Durkheim, sosyolojinin “kesin bir bilim” olarak inşa edilmesi için çalışmıştır. Sosyoloji, her ne kadar kendisinden çok önce Auguste Comte, Spencer ve Mills tarafından kavram olarak kullanılmış olsa da Durkheim’ın söz konusu bilimsel çabanın yöntem bilimsel […]

Modern Topluma Kafka Tenkidi: Dönüşüm Örneği

Franz Kafka tarafından 1915’te yazılan ve modern dünyanın “dönüşümünü” en iyi betimleyen eserlerden biri olarak kabul edilen Dönüşüm, bilhassa toplumsal ilişkilerdeki değişim ve yabancılaşma konularının işlendiği bir öyküdür. Değerlendirmemizin konusunu Kafka’nın işlediği bu iki konuyu kendi fikirleri etrafında okumak teşkil etmektedir. Kafka, bireyin toplumdaki işlevi ile bağlantılı bir değere sahip olduğunu ve bunun dışına çıktığında […]

Küresel Sorunlar ve Din, Şinasi Gündüz

2003 yılında İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne profesör olarak atanan Şinasi Gündüz, hâlen aynı fakültede Dinler Tarihi alanında çalışmalarını sürdürmektedir. Hıristiyanlık, Sabiilik, Gnostik akımlar, Ortadoğu inançları, heterodoksal akımlar, küreselleşme, şiddet ve din ilişkileri hakkında pek çok çalışması bulunan Gündüz’ün, Mitoloji ve İnanç Arasında: Ortadoğu Dinsel Gelenekleri Üzerine Yazılar (1998), Pavlus: Hıristiyanlığın Mimarı (2001) ve Misyonerlik: Hıristiyan […]

İslam ve Modernlik Üzerine Melez Desenler, Nilüfer Göle

İslam ve Modernlik Üzerine Melez Desenler, Nilüfer Göle Nilüfer Göle, 1953 yılında Ankara’da doğdu. Ankara Koleji’nde lise eğitimini tamamladıktan sonra, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden mezun oldu. Fransa’da Paris Üniversitesi’nde eğitimini aldıktan sonra, doktorasını École des Hautes Études et en Sciences Sociales’te aldı. Ünlü Fransız sosyolog Alain Touraine’in öğrencilerindendir. 1983-85 yıllarında Maison des Sciences de l’Homme’da […]

Okulsuz Toplum, Ivan Illich

Ivan Illich 1926 yılında Viyana’da doğdu. Roma’da teoloji ve felsefe okuduktan sonra, Salzburg Üniversitesi’nde tarih üzerine doktora yaptı. Aynı zamanda din adamı olan Ivan, 50’lerde Amerika’da İrlandalı ve  Porto Rico’lu nüfusun olduğu bir bölgede rahip yardımcısı olarak görev yaptı. 1956’dan 1960’a kadar Porto Rico’da bulunan Katolik Üniversitesi’nde rektör yardımcılığı görevini yürüttü. Kendisinin kaleme aldığı bazı […]