150 kez görüntülendi.

16. Yüzyıl Osmanlı’sında Dinî Hayat: Bir Tutsağın Hatıraları

İspanyol bir hür iken Akdeniz kıyılarında Osmanlı donanmasına teslim olmasıyla başlayan Tutsak Pedro’nun hikâyesi[2], Sinan Paşa’nın ölümüyle birlikte kendisine verilen azatlık sözü yerine getirilmeyince kaçarak ülkesine geri dönmesiyle son bulsa da geriye unutulmayacak anekdotlar bırakmıştı. 16. yüzyıl Osmanlı’sında sosyal hayattan siyasi ortama, kültürel yaşantıdan askerî harekatlara ışık tutacak kadar çok geniş yelpazeli bir anlatıya sahip […]

Türkiye’de Alevîlik-Bektaşilik: Millî Mücadele Döneminden Önce Alevîlik-Bektaşilik Tarihçesi

Kerbela Olayı, o dönemin Müslüman dünyasında büyük bir sarsıntıya yol açmış ve bu olayın sonuçları Emevi hanedanının başını uzun bir müddet ağrıtmıştır. Öyle ki, Emevi saltanatını yıkıma götürecek çeşitli faaliyetlerin fitili bu olayla ateşlenmiştir. Bunun yanı sıra, Kerbela Olayı, Alevî/Şiî düşüncenin çok sayıda taraftar bulmasına da zemin hazırlamıştır. İslam’ın farklı coğrafyalara yayılmaya başlamasıyla birlikte, Alevî/Şiî […]

Türkiye’de Alevîlik-Bektaşilik: Alevîliğin (Şiilik) Doğuşu

Türkiye’de Alevîlik-Bektaşilik tarihini ele almadan evvel bunun daha da öncesine, diğer bir ifadeyle “Şia” (Hz. Ali’nin taraftarı/yandaşı)  kelimesi ile eş anlamlı olan Alevîliğin doğuşuna kısa bir şekilde göz atmak faydalı olacaktır. Zira, Türkiye’deki Alevîlik-Bektaşilik her ne kadar bir yönüyle Türklerin İslam’ı kabul etmeden önceki inançlarından izler taşıyor olsa da, Alevîlik-Bektaşilik sisteminde bu inançların yanı sıra […]

Kızıldeniz: Çöl, Gemi ve Tacir | Dr.Öğr.Üyesi Nihal Şahin Utku

“İçinde de, dışında da hayır olmayan karanlık bir deniz” olarak tanımlamış onu Ortaçağın büyük coğrafyacısı İdrisi. Kuzeyinde amansız girdapları, güneyinde matem tutulan Babü’l-Mendep Boğazı ile suyun adeta rahmet özelliğini yitirdiği, ters akıntıları, yüzeyin hemen altına gizlenmiş keskin kayalıkları, yağmur yerine kum taşıyan fırtınaları, gemilere kucak açmayan sahilleri ile çok sayıda kurban almış tuzaklarla dolu bir […]

Kuvve-i Kazâiyemiz Nâmına Bir Vesîle-i İbtihâc: Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye ve Ahmet Cevdet Paşa

Batıyla kurulan temasın günden güne arttığı ve bu temasın devlet yapılanmasında birtakım değişimleri kaçınılmaz hâle getirdiği bir dönemde yaşayan Ahmet Cevdet Paşa, genç yaşından itibaren bu çalkantılı dönemin önemli aktörleri arasında yer almıştır. Mustafa Reşit Paşa’nın, yapacağı düzenlemelerin şer’î yönünü aydınlatması için meşihat dairesinden bir ilim adamı talep etmesine karşılık, “arzuya muvafık olarak” Sadârete gönderildiğinde […]

Siyonizme Açılan Kapı: Dreyfus Davası

Dreyfus Davası, suçsuz olmasına rağmen dini kimliğinden ötürü casuslukla yaftalanan Alfred Dreyfus etrafında dönmektedir. 19. Yüzyılda yenilgiler, iflaslar, başarısızlıklar silsilesi içerisinde olan Fransa, toplumsal arınmayı sağlamanın en kolay yolu olarak bir “haini” hedef göstermiş, bu hainin de bir Yahudi olduğuna kanaat getirmişti. 1894 Fransa’sında yaşanan bu olay dünya tarihinin önemli kırılma noktalarından biriydi. O sıralarda […]

Osmanlı’nın Kudüs’teki Yardım Eli: Haseki Sultan İmareti

Osmanlı hakim olduğu topraklar, izlediği siyaset farklı coğrafyalara, dinlere, dillere, ırklara kucak açması ve inşa ettiği medeniyet ile dünyaya bir örnek teşkil etmiştir. Osmanlı medeniyetinin barındırdığı en önemli unsurlardan birisi vakıf kültürüdür. Bu kültür o derece gelişmiş ve kapsamlı hale gelmiştir ki; padişahlar, valide sultanlar, paşalar halkın sıkıntısını çözecek, insanlara merhametiyle umut olacak, şehri ihya […]

Bizans’ta Din, Devlet ve Toplum

Din-devlet ilişkilerini anlamak, Bizans’ı anlamak için kilit bir öneme sahiptir. Çünkü milli bir yapıya sahip olmayan Bizans için din, kendi yapısındaki farklılıkları tek çatı altında birleştirme gayesi içerisinde önemli bir konumda yer almaktadır. Ancak Bizans’ın din ile olan ilişkisi yalnızca “birleştirici unsur” kavramıyla açıklanamaz. Bizans tarihini derinden etkileyen Hristiyanlık, birleştirici unsur olmanın ötesinde, aynı zamanda […]

Konya’dan Kudüs’e Bir Yol: Kudüs Mevlevihanesi

Kudüs’ün tarih boyunca çeşitli dinler ve kültürler için büyük önem arz ettiği izahtan vareste bir konudur. Buna mukabil geçmişten günümüze birtakım din ve topluluklar bu topraklarda kendi kültür ve medeniyetlerinin sözcüleri olmuşlardır. Örneğin Haçlılar şehre hakim oldukları sürece Bizans ve Hristiyan kültürünü; Osmanlılar da hakimiyetleri boyunca Türk-İslam kültürünü yaymaya ve korumaya çalışmışlardır. Bu kültürü yayma […]